Savaşta yeni cephe: İsrail’e füze attılar, hücumun gerisindeki saklı strateji ne? ‘Durdurulmaları zor!’

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Yemen’deki İran dayanaklı Husiler, uzun süren tehditlerin akabinde geçtiğimiz cumartesi günü İsrail’e iki füze fırlatarak Orta Doğu’daki çatışmalara resmen dahil oldu. İsrail ordusundan yapılan açıklamada, Husilerin sabah erken saatlerde İsrail’e bir balistik füzenin akabinde bir de seyir füzesi ateşlediği bildirildi.

Seyir füzesinin balistik füzeden birkaç saat sonra fırlatıldığı ve İsrail ordusu tarafından önlendiği kaydedildi. Balistik füze akınlarından farklı olarak bu olayda protokol gereği sirenlerin çalmadığı aktarıldı. Tekrar cumartesi günü X’te yayınlanan bir görüntü açıklamasında Husilerin askeri sözcüsü Yahya Saree, atakların “hassas İsrail askeri mevzilerini” maksat aldığını ve “kahramanca İran direnişine” ek olarak gerçekleştirildiğini belirtti.

‘İSRAİL SALDIRGANLIĞI DİRENEN TÜM CEPHELERDE DURANA KADAR DEVAM EDECEKTİR’

Saree, “Yemen silahlı kuvvetleri, Allah’ın dayanağıyla, İsrailli düşman için hassas askeri mevzileri gaye alan bir balistik füze yaylım ateşi açarak birinci askeri operasyonlarını gerçekleştirdiler. Operasyonlar İran İslam Cumhuriyeti’nin gayretlerini ve Lübnan, Irak ve Filistin’deki direniş eksenini desteklemektedir. Operasyonlarımız, daha evvelki duyurumuzda ayrıntılandırıldığı üzere, ilan ettiğimiz tüm gayeler gerçekleşene ve İsrail saldırganlığı direnen tüm cephelerde durana kadar devam edecektir” tabirlerini kullandı.

بيان القوات المسلحة اليمنية بشأن تنفيذ عملية عسكرية استهدفت أهدافاً عسكرية حساسة للعدو الإسرائيلي جنوبي فلسطين المحتلة وذلك بدفعة من الصواريخ الباليستية. pic.twitter.com/OKuGCAk5MQ

— العميد يحيى سريع (@Yahya_Saree) March 28, 2026

Husilerin akınlarını Suudi Arabistan’a yahut Kızıldeniz’deki gemi trafiğine genişletip genişletmeyeceği şimdi meçhul. Lakin bunu yapmaları, bölgede bir aydır süren tansiyonun dramatik biçimde tırmanması manasına gelecek. Öte yandan Yemen hükümeti ise İran dayanaklı Husilerin, İsrail’e füze fırlatmasının, “dünyanın en berbat insani krizlerinden birini yaşayan Yemen’de besin ve güç fiyatlarının yükselmesi” üzere tehlikeli sonuçlar doğuracağı ihtarında bulundu.

HUSİLER KİMLER?
Husiler, Yemen’in Şii Müslüman azınlığı olan Zeydileri temsil eden bir küme. 1990’lı yıllarda silahlı bir hareket olarak ortaya çıkan Husiler, 20 yılı aşkın mühlet boyunca Yemen’in merkezi hükümetine karşı bir dizi isyan başlattı.

2011’deki Arap Baharı’nın akabinde kuzeydeki bir vilayeti ele geçiren Husiler, kısa müddet içinde başşehir Sanaa ve Yemen’in Kızıldeniz kıyısındaki kıymetli bölgelerin denetimini de ellerine aldı. Bölgesel güç istikrarları bağlamında İran’ın ‘Direniş Ekseni’ içinde yer alan Husiler, bu süreçte İran’dan silah ve füze teknolojisi aldı.

Ekim 2023’te İsrail’in Gazze’de Hamas’a yönelik operasyonları başlatmasının akabinde, Husiler İsrail’i maksat alan füze taarruzları düzenlemeye başladı ve Kızıldeniz’deki gemi trafiğine müdahalede bulundu. İsrail, Husilerin altyapısına yönelik hava ataklarıyla karşılık verdi; birtakım üst seviye Husi yetkilileri öldürüldü, lakin liderliğin en zirve noktası gaye alınamadı.

NEDEN ARTIK SAVAŞA KATILDILAR?

Cumartesi günü düzenlenen birinci akınlar sonluydu ve birtakım analistler bu adımı İran’ı desteklemeye yönelik sembolik bir hareket olarak kıymetlendiriyor. Husilerin siyasi ofis üyesi Nasr al-Din Amer, “Gerçek şu ki, İsrail bizimle savaş halinde ve bize karşı daima bir taarruz yürütüyor” dedi.

Amer, İsrail’in ‘Büyük İsrail’ vizyonu ve Orta Doğu’yu değiştirme amaçlarının hiçbir halde gizlenmediğini de vurguladı. Husilerin lideri Abdülmelik el-Husi ise yaptığı açıklamada “kararlılıkla karşılık verildiğini” ve İran’ın Yemen’e yönelik hücumlara karşı resmen yanlarında olduğunu söyledi. Konuşmasının büyük kısmı Suudi Arabistan’a yönelikti; Riyad’ın 2015-2022 yılları ortasında yürüttüğü askeri harekatın Yemen’e verdiği ziyanlar ve uygulanan abluka nedeniyle tazminat talep etti.

Yemenli analist Mohammad Basha ise Husilerin hareketlerinin ABD yahut Suudi Arabistan ile daha geniş bir çatışmaya girmeden askerî harekâtı tekrar başlatmalarına imkan sağladığını belirtti. Basha, Husilerin odak noktasının hâlâ Filistin davası olduğunu ve İsrail’e saldırmanın, Yemenli halk ve İran dayanaklı ortaklar açısından önceliklerini değiştirmediğini söyledi.

‘SÜRECİN MUKADDERATINI ETKİLEYEBİLİR, DURDURULMALARI ZOR’

Konuyu Emekli İstihbarat Albay Coşkun Başbuğ’a danıştığımda, Husilerin bağımsız hareket eden bir yapı olduğunu belirterek, “Bugüne kadar Gazze’den ötürü İsrail’e fatura kesen tek yapı onlar” tabirlerini kullandı.

Başbuğ, kümenin saldırgan ve affetmez bir tavır sergilediğini vurgulayarak, daha evvel ABD’nin de en sonunda Husiler ile anlaşmak zorunda kaldığını söyledi: “Çünkü Kızıldeniz dünya için çok değerli. Fakat Husiler, ABD ile yapılan bu muahedeyi şöyle gerekçelendirdi: ‘İran savaşı daha şimdi çıkmamışken, savaş ihtimali varken şayet savaş çıkar ve İran’a saldırırsanız bu mutabakat biter.’ Artık o mutabakatın bittiğini söyleyebiliriz” dedi.

Uzman, Husilerin son bir aydır sessizliğini koruduğunu belirterek, lakin kümenin sözcüsünün artık fiilen taaruza başladıklarını duyurduğunu aktardı: “Ardından füzeler geldi. Bu iş asla sembolik değil. Sürecin bahtını etkileyecek bir çıkış. Husilerin tesirli ve sahayı yeterli biliyorlar ve durdurulması sıkıntı bir takım.”

İSRAİL’İN TEPKİSİ! ‘ARTIK BURASI YENİ BİR CEPHE, BÜYÜK YANILGI YAPTI’

İsrail ordusu, çok cepheli bir savaşa hazır olduklarını açıkladı, fakat misilleme planlarının ayrıntıları kamuoyuyla paylaşılmadı. İsrail Savunma Kuvvetleri sözcüsü Nadav Shoshani, geçtiğimiz pazar günü yaptığı açıklamada, “Bunun savaşın bir kesimi haline gelmesine hazır olmalıyız ve biz de buna hazırlanıyoruz” dedi. Shoshani, İsrail’in gerektiği sürece her cepheden kendini savunacağını ekledi.

Coşkun Başbuğ, “Yemen zati İsrail’in orta ara amaç aldığı bir bölgeydi. Artık İsrail Yemen’e de bir cephe açacaktır; bunu kesinlikle yapacaktır” dedi. Başbuğ, İsrail’in yayılma stratejisini değerlendirirken, “Asıl soru şu: İsrail hangi yere yetecek? İran’a mı, Lübnan’a mı, Beyrut’a mı, yoksa Gazze’ye mi? İsrail yayılmaya çalışıyor lakin bu çok büyük bir hata” tabirlerini kullandı.

HUSİLERİN KARAR DİNAMİĞİ NASIL?

Her ne kadar İran tarafından desteklendikleri bilinse de Husilerin büsbütün Tahran’ın denetiminde hareket etmediği istikametinde değerlendirmeler de bulunuyor. Bu noktada kümenin kendi iç kamuoyu ve bölgesel algıları da dikkate aldığı belirtiliyor.

ABD Dışişleri Bakanlığı’nda Orta Doğu’dan sorumlu üst seviye misyonlarda bulunmuş Barbara Leaf, mevzuya ait şu değerlendirmede bulundu:

“Bunlar, Tahran’ın örneğin birtakım Irak milislerini uzun vakittir kullandığı üzere, rastgele ateş açma operasyonu değiller. Gazze savaşı boyunca İsrail’e ve gemilere yönelik taarruzlarına bakarsanız, faaliyetlerinin birçoklarını İran’ın buyruğuyla yapmadıklarını görürsünüz.”

Uzmanlara nazaran Husiler için en büyük risk, İran’ın savaşlarının bir modülü olarak görülmek ve bunun Yemen halkı üzerindeki maliyetinin artması. Gerçekten bölgede emsal bir durumun örneği Lübnan’da yaşandı. Hizbullah’ın İran’a dayanak hedefiyle savaşa dahil olması, İsrail’in ağır hava hücumlarına ve geniş çaplı kara operasyonlarına yol açtı.

İRAN İÇİN BU DURUM AVANTAJ MI?

Analistlere nazaran şimdi değil. CNN’de yer alan haberde Husilerin İsrail’e ziyan verme kapasitesi sonlu. 2023-2025 ortasında İsrail’e yaklaşık 100 füze ve 300’ün üzerinde insansız hava aracı (İHA) fırlatıldı; sırf bir kişi hayatını kaybetti.

Ancak Husilerin akınlarını Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’ni amaç alacak biçimde genişletmesi durumunda çatışmanın boyutu önemli biçimde artabilir. Husiler, her iki ülkeye de geçmişte füze ve İHA hücumları düzenlemiş, bu ülkeler ise İran’dan gelen günlük taarruzlara karşı savunma tedbirleri almak zorunda kalmıştı.

CNN’de yer alan haberde İran için gerçek avantajın Husilerin Kızıldeniz’deki gemilere yönelik akınlarına yine başlamasıyla ortaya çıkacak. Husilerin daha evvel 100’den fazla gemiye ziyan verdiği operasyonlar, sigorta primlerini yükseltmiş ve pek çok denizcilik şirketini Kızıldeniz’i kullanmaktan kaçınmaya yönlendirmişti. Tahran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişlerini büyük ölçüde denetim etmesi, bölgesel denizcilik ve petrol akışını etkileme kapasitesini artırıyor.

KIZILDENİZ VE BABÜLMENDEP BOĞAZI RİSK ALTINDA

Husiler, Yemen’in Kızıldeniz kıyılarının büyük kısmını denetim ediyor; burada stratejik liman kenti El Hudeyde de bulunuyor. İnsansız hava araçları, gemisavar füzeler ve öteki silahlar, önemli hasara yol açabilecek ve ticaret gemilerini batırabilecek kapasiteye sahip.

Kızıldeniz’in güney ucundaki Babülmendep Boğazı, en dar noktasında sırf 29 kilometre genişliğinde. Gemiler bu boğazdan geçmek zorunda ve büyük konteyner gemileri taarruzlara karşı savunmasız kalıyor. Husi hükümetinde Enformasyon Bakan Yardımcısı Muhammed Mansur, CNN’e verdiği demeçte, boğazın kapatılmasının uygulanabilir bir seçenek olduğunu ve bunun sonuçlarına Amerikan ve İsrailli saldırganların katlanacağını söyledi.

KÜRESEL İKTİSADA ETKİLERİ

“Son bir ayda Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemi trafiği önemli biçimde kısıtlanmışken, Kızıldeniz’in kapanması daha büyük ekonomik aksamalara yol açabilir” diyen Coşkun Başbuğ, “Küresel deniz ticaretinin yaklaşık yüzde 15’i Babülmendep Boğazı’ndan geçiyor. Evvelki emsal aksamalarda gemiler Güney Afrika üzerinden dolaştırılmış ve seyahat müddeti iki hafta uzamış, sigorta primleri artmış ve yıllık yaklaşık 20 milyar dolarlık ek maliyet oluşmuştu” dedi.

Öte yandan Husilerin tekrar hücum düzenleme ihtimali, Maersk üzere büyük nakliye şirketlerini endişelendiriyor. Bölgesel genel müdür Charles van der Steene, çatışmanın daha geniş bir coğrafyaya yayılmasının en büyük risk olduğunu söz etti ve alternatif rotaların planlanması gerektiğini vurguladı.

CNN’in “The Iran war has a new front in Yemen. Here’s how it could escalate” başlıklı haberinden faydalanılmıştır.