ABD’nin gölge ismi! Resmî yetkisi yok lakin çok tesirli… Bilinmeyen görüşme ve büyük plan

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

ABD askerî güçlerinin Nicolas Maduro’yu yakalamasından saatler sonra, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun o sıralar Venezuela Lider Yardımcısı olan Delcy Rodriguez’i telefonla aradığı ortaya çıktı. Görüşmeye ait bilgi sahibi kaynaklara nazaran çizginin bir ucunda sırf Rubio ve Rodriguez yoktu.

Telefon görüşmesine Delcy Rodriguez’in kardeşi ve Venezuela Ulusal Meclisi Başkanı Jorge Rodriguez ile birlikte Mauricio Claver-Carone da katıldı. Washington Post’ta yer alan haberde görüşmenin içeriğine hâkim dört kaynağın aktardığına nazaran bu konuşma, Maduro sonrası Venezuela’nın siyasi mimarisinin birinci temel taşlarından biri oldu.

DELCY RODRIGUEZ’E DEVLET BAŞKANLIĞI TEKLİFİNİ İLETEN İSİMLERDEN BİRİ MAURICIO CLAVER-CARONE

Rubio ve Claver-Carone’un, Delcy Rodriguez’e geçici devlet başkanı olarak Washington tarafından tanınacağı bildirisini verdiği belirtiliyor. Buna karşılık Caracas idaresinden, ABD’nin Venezuela için belirlediği siyasi ve ekonomik geçiş planına ahenk göstermesi istendi. Yeniden Washington Post’taki haberde yer alan kaynaklara nazaran görüşmede, Washington’un taleplerine direnilmesi halinde Maduro operasyonuna benzeri yeni askeri müdahalelerin gündeme gelebileceği de açık şekilde ifade edildi.

ABD Başkanı Donald Trump daha sonra yaptığı açıklamalarda Venezuela’nın ‘yeniden inşası’ için Washington’un etkin rol oynayacağını açıkça lisana getirdi. Trump, Rubio’nun Delcy Rodriguez ile yaptığı görüşmeye atıf yaparak, Venezuela idaresinin ‘iş birliğine hazır göründüğünü’ söyledi.

Fotoğraflar: AP

RESMÎ YETKİSİ YOK LAKİN EN TESİRLİ İSİMLERİNDEN BİRİ

51 yaşındaki Mauricio Claver-Carone’un şu anda ABD hükümetinde resmî bir vazifesi bulunmuyor. Lakin mevcut ve eski ABD’li yetkililere nazaran Trump idaresinin Venezuela siyasetinde en tesirli isimlerden biri haline geldi.

Washington Post’a konuşan 10’dan fazla mevcut ve eski ABD yetkilisi, Claver-Carone’un Caracas ile Washington ortasındaki bağlantıda fiilen aracı rolü üstlendiğini belirtti. Tıpkı kaynaklara nazaran Claver-Carone, sırf diplomatik temaslarda değil, Venezuela’nın ekonomik yine yapılanma sürecinde de belirleyici pozisyonda bulunuyor.

Çoğu vakit Florida’nın güneyindeki konutundan telefon diplomasisi yürüttüğü belirtilen Claver-Carone’un bilhassa petrol dalı yatırımları, güç mutabakatları ve Venezuela’nın yine yapılandırılacak 170 milyar dolarlık dış borcu konusunda tesirli olduğu söz ediliyor. Kaynaklara nazaran hangi Amerikan şirketlerinin Venezuela’da avantaj elde edeceği konusunda da kıymetli ölçüde kelam sahibi.

LATİN AMERİKA’NIN JARED KUSHNER’I

Claver-Carone, Washington Post’a verdiği kapsamlı röportajda kendisini ‘bağlantı kurucu’ olarak tanımladı. Caracas ve Washington’daki siyasi aktörleri yeterli tanımasının iki taraf açısından da avantaj sağladığını savundu. Kendi rolünü Trump’ın damadı Jared Kushner’ın Orta Doğu’daki diplomatik tesirine benzeten Claver-Carone, bu hususta esprili bir söz de kullandı:

“İnsanlar bana daima ‘Latin Amerika’nın Jared’ı mısın?’ diye soruyor. Ben de ‘Hayır, Jared Orta Doğu’nun Mauricio’su’ diyorum.”

Ancak Claver-Carone’un bu gayriresmî tesiri hem Washington’da hem de Latin Amerika’da önemli soru işaretleri doğurmuş durumda. Pek çok siyasi analiste nazaran resmî vazifesi olmayan bir kişinin Venezuela üzere stratejik ehemmiyete sahip bir ülkede ABD ismine bu kadar tesirli olması, şeffaflık ve çıkar çatışması tartışmalarını beraberinde getiriyor.

PEKİ CLAVER-CARONE KİMDİR?

Miami doğumlu olan Mauricio Claver-Carone, Kübalı göçmen bir ailenin çocuğu. Uzun yıllardır Latin Amerika’daki sol hükümetlere karşı sert tavrıyla biliniyor. Birinci Trump idaresinde Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi’nde Batı Yarımküre Yöneticisi olarak vazife yaptı. O periyotta Venezuela’ya yönelik ‘maksimum baskı’ stratejisinin mimarlarından biri olarak öne çıktı.

Trump idaresi o süreçte Maduro’ya ağır yaptırımlar uygulamış, muhalefet başkanlarından birini Venezuela’nın meşru başkanı olarak tanımıştı. Claver-Carone’un ismi ayrıyeten Maduro’ya karşı hazırlanan başarısız darbe planlarında da gündeme geldi. Argümana nazaran komplocular ona ‘Comeninos’ yani ‘çocuk yiyen’ kod ismini verdi. Bu lakap, Caracas idaresinin onu en büyük düşmanlardan biri olarak görmesinden kaynaklanıyordu.

INTER-AMERICAN DEVELOPMENT BANK KRİZİ

Trump’ın dayanağıyla 2020’de Inter-American Development Bank’ın ilk Amerikalı başkanı seçilen Claver-Carone’un kariyeri, iki yıl sonra yaşanan etik soruşturmasıyla sarsıldı. Bankanın yönetim kurulu oybirliğiyle misyondan alınmasına karar verdi. Soruşturmanın ayrıntıları tam olarak açıklanmasa da usulsüzlük tespit edildiği bildirildi.

Claver-Carone ise rastgele bir kural ihlali yapmadığını savundu. Banka içinde maksat alındığını ve medya tarafından karalandığını öne sürdü. Misyondan ayrıldıktan sonra o devir Inter-American Development Bank’ın genel müdürü ve strateji sorumlusu olan Jessica Bedoya ile birlikte LARA Fund isimli özel sermaye şirketini kurdu. Fonun hedefi, Amerikan yatırımcılarını Latin Amerika’daki stratejik projelerle buluşturmak olarak açıklandı.

TRUMP’IN SEÇİMİ KAZANMASINDAN SONRA YENİDEN KIYMETLİ İŞLERE DAHİL OLDU

Trump’ın 2024 seçimlerini kazanmasının akabinde Claver-Carone yine idare etrafına dahil edildi. Başlangıçta Dışişleri Bakanlığı’nın Latin Amerika özel temsilcisi olarak süreksiz misyona getirildi. Lakin vazife mühletinin sona ermesinden sonra dahi Venezuela konusunda etkin rol almaya devam etti.

Jessica Bedoya’ya nazaran Beyaz Saray, kendilerinden “Maduro sonrası Venezuela’nın nasıl görüneceğine ait seçenekler geliştirmelerini” istedi.

Ortaya çıkan planın üç evreden oluştuğu belirtiliyor:

İstikrarın sağlanması
Ekonomik toparlanma
Siyasi geçiş süreci

Kaynaklara nazaran Washington başlangıçta Maduro’ya inançlı sürgün seçeneği sundu. Fakat Maduro’nun bu teklifi reddetmesi üzerine askerî operasyon devreye sokuldu. Operasyon sonrası Maduro’nun ABD’ye götürülerek yolsuzluk ve uyuşturucu kaçakçılığı suçlamalarıyla yargılanmak üzere hapishaneye konulduğu bildirildi.

DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI DEVRE DIŞI MI BIRAKILDI?

Washington’daki en büyük tartışmalardan biri de Venezuela siyasetinin klâsik diplomatik sistemlerin dışına taşınması oldu. İki ABD yetkilisine nazaran Venezuela belgesi artık büyük ölçüde Beyaz Saray etrafındaki dar bir grup tarafından yürütülüyor. Marco Rubio’nun tıpkı vakitte Ulusal Güvenlik Danışmanı olarak misyon yapması nedeniyle süreç direkt Beyaz Saray kontrolünde ilerliyor.

Dışişleri Bakanlığı kaynakları, Latin Amerika uzmanı olan diplomatların süreçten dışlandığını öne sürüyor. Claver-Carone ise bu tenkitleri reddediyor ve yaptığı işi ‘ikinci kanal diplomasisi’ olarak tanımlıyor.

ÇIKAR ÇATIŞMALARI, BÂTIN GÖRÜŞMELER VE KARA PARA AKLAMA OPERASYONU

Mauricio Claver-Carone’un özel yatırım fonu LARA Fund ile Venezuela’daki ekonomik süreçlerde tesirli olması, çıkar çatışması tartışmalarını büyüttü. Bilhassa New York merkezli finans şirketi Centerview Partners’ın Venezuela’nın borç yapılandırması sürecinde öne çıkması dikkat çekti.

Uçuş kayıtlarına nazaran Jessica Bedoya, şubat ayında Centerview yöneticileriyle birebir özel uçakta Caracas’a gitti. Kısa mühlet sonra şirketin Venezuela’nın devasa dış borç tekrar yapılandırma sürecinde kontrat kazandığı ortaya çıktı. Claver-Carone ise şirkete sırf tavsiye verdiğini savundu. Centerview da yaptığı açıklamada Claver-Carone’un süreçte hiçbir resmî rolü olmadığını belirtti.

Jessica Bedoya ayrıyeten Caracas’a yaptığı ziyaretlerden birinin Kolombiyalı iş insanı Alex Saab’ın teslim süreciyle ilgili olduğunu açıkladı. Bir devir Maduro’nun en yakın isimlerinden biri olan Saab, kara para aklama suçlamaları nedeniyle uzun müddettir ABD’nin amacındaydı. Bedoya, Saab’ın teslim edilmesi konusunda Caracas idaresiyle görüşmeler yaptığını doğruladı.

Ancak son aylarda Delcy Rodriguez ve Jorge Rodriguez’in Claver-Carone’un artan tesirinden rahatsız olmaya başladığı belirtiliyor. Görüşmelere yakın kaynaklara nazaran Venezuelalı yetkililer bilhassa ekonomik muahedeler konusunda Washington’dan ağır baskı hissediyor.

VENEZUELA’DA YENİ PERİYOT NASIL ŞEKİLLENİYOR?

Maduro sonrası Venezuela bugün siyasi olarak kırılgan fakat ekonomik olarak tekrar şekillenmeye çalışan bir ülke manzarası veriyor. ABD yaptırımlarının büyük ölçüde gevşetilmesiyle birlikte güç şirketleri Caracas’a dönmeye başladı. Petrol üretiminin tekrar artırılması hedeflenirken ülkenin devasa borç yükünün nasıl yönetileceği ise belirsizliğini koruyor.

Washington’un ülke üzerindeki tesiri giderek artarken, Latin Amerika’da birçok etraf bu süreci ‘21. yüzyılın yeni müdahale modeli’ olarak tanımlıyor. Claver-Carone’un resmî vazifesi olmamasına karşın Venezuela’nın siyasi ve ekonomik geleceğinde oynadığı rol ise önümüzdeki periyotta de tartışılmaya devam edecek üzere görünüyor.