ABD’li pilotların en büyük kozu: SERE! Trump “Başardık” dedi ama… Asıl güç bu mu?

BEĞENDİM

ABONE OL

News

ABD, geçtiğimiz cuma günü İran’da düşürülen F-15E tipi savaş uçağının kayıp pilotlarını kurtarmak için düzenlenen operasyonlarda, iki savaş pilotunun da sağ salim kurtarıldığını açıkladı. İsrail’in de dayanak olduğu öne sürülen operasyonu Trump “başarılı” olarak nitelendirirdi.

İran cephesinden ise bunu yalanlayan açıklamalar geldi. Hatemül Enbiya Merkez Karargâhı Sözcüsü Albay İbrahim Zülfikari “kurtarma operasyonunun başarısız olduğunu” öne sürdü. Zülfikari, ABD’ye ilişkin iki Black Hawk helikopteri ile bir C-130 askeri nakliye uçağının da İsfahan eyaletinin güneyinde vurulduğunu belirtti. Tasnim Haber Ajansı ise imha edilen uçak sayısının iki olduğunu öne sürdü.

36 SAATLİK KAÇIŞ MÜCADELESİ… ‘ABD BUNU NİTEKİM BAŞARMIŞ OLSAYDI ABARTA ABARTA ANLATIRDI’

ABD Başkanı Donald Trump’ın yaptığı açıklamaya nazaran, İran’da kurtarılan Hava Kuvvetleri mürettebat üyesi ağır yaralıydı. Pilotun, İran’ın dağlık ve ulaşılması sıkıntı bir bölgesinde tam 36 saat boyunca yakalanmadan hayatta kalmayı başardığı söz edildi. Bu müddet boyunca lokal ögelerin pilotu aradığı, lakin pilotun izini kaybettirdiği sav edildi.

Güvenlik ve terör uzmanı, emekli istihbarat albayı Coşkun Başbuğ da yaşanan gelişmeleri kıymetlendirerek dikkat çeken açıklamalarda bulundu.

Başbuğ, mevcut durumun taraflar açısından bir “prestij meselesi” haline geldiğini belirterek, “Eğer İran kelam konusu pilotları ele geçirdiyse ya da öldürdüyse yahut sahiden ABD pilotları kurtardıysa, her iki ülke de bunu kendi lehine bir muvaffakiyet öyküsüne dönüştürür” sözlerini kullandı.

Bu cins gelişmelerin kamuoyuna yansımasının askerî açıdan kıymetli sonuçlar doğurduğunu da vurgulayan Başbuğ, “Bu durum, halk üzerinde ve silahlı kuvvetler ismine direkt olumlu bir tesir yaratır. Aksisi durumda ise ruhsal bir çöküntü oluşur ve ‘bu savaşı kazanmamız mümkün değil’ algısı ortaya çıkabilir” dedi.

Donald Trump’ın mevzunun üzerinde ısrarla durduğunu belirten Başbuğ, kuşku duyduğu noktayı ise şöyle açıkladı: “ABD bunu sahiden başarmış olsaydı, imajları kamuoyuyla paylaşır, hatta pilotları konuşturur ve ABD ordusunun gücünü abarta abarta anlatırdı. Bunu da bir ruhsal harp ve algı operasyonu olarak kullanırdı. Lakin Trump şu ana kadar bunu yapamadı, yalnızca pilotların ağır yaralı olduğunu tabir etmekle yetiniyor.”

Görüntülerin paylaşılmamasının İran’ın savlarını kısmen güçlendirdiğini söz eden Başbuğ, birebir durumun İran için de geçerli olduğunu söyledi: “İran şayet pilotları yakalamış olsaydı, esir imajlarını içeren bir görüntü yayınlayarak bunu kendi lehine avantaja çevirirdi. Lakin İran da bunu yapamıyor. Bu nedenle hususa ait hâlâ netlik kazanmış bir durum kelam konusu değil.”

ABD PİLOTLARI BU TÜRLÜ HAZIRLANIYOR

Bu tartışmalar sürerken, olayın bir öbür dikkat çeken boyutu ise ABD askerî işçisinin böylesi durumlara karşı nasıl hazırlandığı oldu. Uzmanlar, düşman çizgisi gerisinde hayatta kalma ve kurtarılmayı bekleme sürecinin, özel eğitimlerle mümkün hale geldiğine işaret ediyor.

Özellikle ABD ordusunun seçkin savaş pilotları ve özel kuvvet çalışanı, vazife sırasında düşman çizgilerinin gerisinde mahsur kalma ihtimaline karşı son derece kapsamlı ve şiddetli bir eğitim sürecinden geçiriliyor. Bilhassa İran’da kurtarılan F-15 mürettebat üyesinin yaşadıkları, bu eğitimlerin kıymetini bir kere daha gözler önüne serdi.

ABD Hava Kuvvetleri bünyesinde uygulanan ve ‘SERE’ olarak bilinen program, askerî çalışanın hayatta kalma, düşmandan kaçınma, yakalanma durumunda direnme ve nihayetinde kurtarılma süreçlerine hazırlanmasını amaçlıyor.

SERE TAM OLARAK NEDİR?

SERE, İngilizce ‘Survival, Evasion, Resistance, Escape’ (Hayatta Kalma, Kaçınma, Direnme, Kurtulma) sözlerinin baş harflerinden oluşuyor. ABD Hava Kuvvetleri’nin resmî işe alım malzemelerinde bu eğitimin temel ideolojisi, ‘Hayatta kalanın vazifesi, onurlu bir biçimde geri dönmektir’ biçiminde özetleniyor.

Askeri terminolojide ‘sear’ formunda söylem edilen SERE, ABD ordusunun farklı ünitelerinde çeşitli biçimlerde uygulanıyor. Lakin bilhassa pilotlar açısından kritik bir ehemmiyete sahip. Bunun temel nedeni, savaş uçaklarının düşürülmesi yahut teknik arıza üzere durumlarda pilotların birden fazla vakit tek başına ve düşman denetimindeki bölgelerde hayatta kalmak zorunda kalmaları.

The Wall Street Journal’da yer alan haberde Emekli Hava Kuvvetleri Korgenerali David A. Deptula, bahisle ilgili yaptığı değerlendirmede, askeri yetkililerin SERE eğitimine büyük kıymet verdiğini belirtti. Virginia merkezli Mitchell Havacılık ve Uzay Çalışmaları Enstitüsü’nde dekanlık vazifesini yürüten Deptula, pilotların çok kısa müddette yalnız kalabileceklerine dikkat çekti.

Deptula’ya nazaran bu eğitim, pilotları sırf hayatta kalmaya değil, birebir vakitte yakalanmaktan kaçınmaya, yakalandıkları takdirde düşman baskısına karşı direnmeye ve kurtarılma ihtimallerini artırmaya yönelik olarak hazırlanıyor.

Coşkun Başbuğ, genel olarak bu türlü bir durumda ABD pilotlarının hayatta kalma sürecini kıymetlendirerek, yaşananların büsbütün eğitimle ilgili olduğunu vurguladı. Başbuğ, “Bu büsbütün askerin eğitimine bağlı. Birinci anda kaza yerine ulaşmak çok zordur ve vaktinde ulaşılamayan çok hadiseler da oldu” dedi.

Pilotların ve özel kuvvet işçisinin aldığı eğitimleri de ayrıntılandıran Başbuğ, “Genel olarak bu tip askerler, olağan eğitimleri içinde işlenen özel formasyonlardan geçiyor. Özel harekât, özel kuvvetler, pilotlar hayati idame dediğimiz eğitimler alıyor. Yakalanamadan hayatta kalma, gizlenme, günlük besin gereksinimini karşılama üzere çok fazla alanı kapsayan eğitimler kelam konusu” sözlerini kullandı.

SERE’NİN DÖRT TEMEL İLKESİ

SERE eğitimi dört ana başlık altında şekilleniyor: Hayatta kalmak, kaçınmak, direnmek ve kurtulmak. Bu başlıkların her biri, alanda karşılaşılabilecek en makûs senaryolara karşı ayrıntılı hazırlık içeriyor.

1- BİRİNCİ VE EN KRİTİK KADEME: HAYATTA KALMAK

Savaş uçağı düşürülen bir pilot için süreç çoklukla fırlatma koltuğunun kullanılmasıyla başlıyor. Bu kademe, son derece süratli, kaotik ve yüksek risk içeren bir dizi olaydan oluşuyor. Pilot paraşütle yere inerken hem fizikî yaralanmalarla hem de ruhsal baskıyla karşı karşıya kalabiliyor.

SERE yaklaşımında birinci öncelik hayatta kalmak. Bu, güç tüketimini minimumda tutmayı ve mevcut kaynakları en verimli formda kullanmayı gerektiriyor. Eğitimlerde askerlere, ‘SURVIVAL’ sözü üzerinden oluşturulan bir anımsatıcı sistem öğretiliyor. Bu sistemde her harf, hayatta kalmaya yönelik kritik bir aksiyonu temsil ediyor:

* Durumu kıymetlendirmek ve yaraları tedavi etmek
* Gizlenme stratejisi belirlemek
* Yaşama isteğini korumak
* Temel hayatta kalma marifetlerini uygulamak

ABD Hava Kuvvetleri tarafından paylaşılan eğitim imgelerinde, pilotların son derece güçlü şartlarda eğitildiği görülüyor. Eğitimler çöllerden kutup bölgelerine kadar geniş bir coğrafik yelpazeyi kapsıyor. İştirakçiler suya atlama, paraşütle iniş, doğal kaynaklardan su elde etme ve ateş yakma üzere maharetleri uygulamalı olarak öğreniyor.

2- YAKALANMADAN HAYATTA KALMAK: KAÇINMAK

SERE eğitiminin ikinci evresi, düşman ögelerden kaçınmayı kapsıyor. Emekli Özel Harekât Başçavuşu Jason Smith’e nazaran hayatta kalmak ile kaçınmak birbirinden başka düşünülemez. Smith, bu sürecin temel hedefini “yakalanmamak” olarak özetliyor.

Her askeri misyon öncesinde, pilot ile vazife merkezi ortasında ayrıntılı bir kurtarma planı hazırlanıyor. Bu plan, pilotun düşman ögelerinden kaçarken birebir vakitte kurtarma takımlarıyla koordineli hareket etmesini sağlıyor.

Kaçınma stratejileri ortasında şunlar yer alıyor:

* Gündüz yerine gece hareket etmek
* İz bırakmamaya itina göstermek
* Radyo sinyallerini denetimli kullanmak
* Coğrafik avantajları kullanarak saklanmak

Bu alandaki en bilinen örneklerden biri, 1995 Bosna Savaşı sırasında yaşandı. F-16C uçağı düşürülen Yüzbaşı Scott F. O’Grady, altı gün boyunca düşman topraklarında hayatta kalmayı başardı. O’Grady’nin bu mühlet zarfında karıncalarla beslendiği ve sırf geceleri hareket ettiği biliniyor. Sonunda radyo sinyalleri aracılığıyla yerini bildiren pilot, muvaffakiyetle kurtarıldı.

3- YAKALANMA DURUMUNDAKİ DAVRANIŞ: DİRENMEK

Eğer bir pilot düşman tarafından fark edilir ve yakalanırsa, SERE eğitiminin üçüncü etabı devreye giriyor: direnme. Bu kademe, en hassas ve en az bilgi paylaşılan kısım olarak öne çıkıyor. Açık kaynaklarda yer alan bilgilere nazaran, pilotlara yakın savunma teknikleri, sonlu silah kullanımı ve memleketler arası hukuk kuralları öğretiliyor.

SERE eğitiminin bu kısmı, büyük ölçüde Cenevre Kontratı çerçevesinde şekilleniyor. Buna nazaran esir düşen askerler, sadece isim, rütbe, doğum tarihi ve hizmet numarası üzere temel bilgileri vermekle yükümlü.

Bu yaklaşımın temelleri, Kore Savaşı sonrasında atıldı. O periyotta esir alınan Amerikan askerlerinin yaşadığı zorluklar, ABD idaresini yeni bir standart belirlemeye yöneltti. Lider Dwight D. Eisenhower tarafından yayımlanan Davranış Kuralları, esir alınma durumunda askerin nasıl hareket etmesi gerektiğini net formda tanımladı. Bu kurallardan biri de esir düşen askerin mümkün olan tüm yollarla direnmeye devam etmesi gerektiği tarafında.

4- İNANÇLI HALDE GERİ DÖNÜŞ: KURTULMAK

SERE eğitiminin son evresi, kurtarılmayı kapsıyor. Bu süreçte gaye, pilotun bulunduğu pozisyonu hakikat formda işaretlemesi ve kurtarma gruplarıyla inançlı bir formda temas kurması. Washington’daki Fairchild Hava Kuvvetleri Üssü’nde misyon yapan eğitmen Michael Salvaggio’ya nazaran programın son maksadı, pilotların düştükleri anda bile meskenlerine inançlı biçimde dönebilecek bilgi ve marifete sahip olmalarını sağlamak.

Kurtarma sürecinde kullanılan araçlar ortasında işaret fişekleri, telsiz sistemleri ve çeşitli sinyal ekipmanları bulunuyor. Pilotlara bu ekipmanları gerçek ve tesirli biçimde kullanma eğitimi veriliyor. Yüzbaşı O’Grady’nin kurtarılması da bu sürecin başarılı bir örneği olarak öne çıkıyor. O’Grady, bir Amerikan helikopterini gördüğünde duman fişeği kullanarak pozisyonunu belirtti ve ağır düşman ateşi altında gerçekleştirilen operasyonla kurtarıldı.

BU ETAPLARDAN EN KIYMETLİSİ HANGİSİ?

Peki, SERE’nin ‘hayatta kalma, kaçınma, direnme ve kurtulma’ başlıkları ortasında alanda en zorlayıcı ve belirleyici olan hangisi? Pilotlar en çok hangi basamakta yanılgı yapıyor?

Coşkun Başbuğ, pilotun kurtuluş sürecinin değerine dikkat çekerek şunları söyledi: “Kurtulma burada en kritik olan süreç. Zira düşen uçakta, çatışma halinde olduğun ögeler tarafından öldürülen çok fazla pilot var. Kaçınma ve hayatta kalma eğitimleri, şayet gerçek halde uygulanırsa, aslında rahatlıkla gerçekleştirilecek donanıma sahipler. Bu bahiste epey donanımlılar.”

Başbuğ, kurtulma kademesinin stratejik boyutuna da değinerek, “Kurtulma basamağında, Kürt kümelerinin da dayanak verdiği tarafında argümanlar var; bilhassa pilotun saklanmasında yardımcı oldukları söyleniyor. Tabi bunlar teyide muhtaç. Lakin pilot bir formda kurtulmuşsa, artık hayatta kalmak için gerekli donanıma esasen sahip oluyor” tabirlerini kullandı.

SERE eğitimi sırf kişisel hayatta kalma hünerleriyle hudutlu değil. Tıpkı vakitte savaşın ruhsal boyutunu da direkt etkiliyor. Uzmanlara nazaran düşman tarafından ele geçirilen bir pilot, sırf askeri değil birebir vakitte propaganda açısından da büyük kıymet taşıyor.

Bu nedenle SERE, askerlerin sırf fizikî değil zihinsel olarak da en berbat senaryolara hazırlanmasını hedefliyor. Eğitimler sırasında uygulanan gerilim testleri, izolasyon şartları ve simülasyonlar, gerçek savaş ortamının mümkün olduğunca birebir deneyimlenmesini sağlıyor.