İktisatta 3 yıllık yol haritası hazır

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Ekonomide üç yıllık yol haritasını gösteren ve her yıl yenilenen Orta Vadeli Program (OVP) tüm iktisat bakanlarının iştirakiyle açıklandı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, sıkı para ve maliye siyasetleriyle 2024 yılı için enflasyon oranının yüzde 41.5’e gerileyerek, enflasyonla gayrette değerli bir ara kat edilmesinin beklendiğini aktardı. Geçen yıl açıklanan OVP’de bu yıl için enflasyon yüzde 33 olarak öngörülmüştü. (MB) yıl sonu iddiasını ise yüzde 38 olarak açıkladı. MB’nin yıl sonu için enflasyonda üst bant varsayımı de yüzde 42 oldu. Sunumun akabinde MB ile OVP ahengi konusu sorulan Yılmaz, “Revize ettiğimiz enflasyon yüzde 41.5. Bu oran Merkez Bankamızın iddia aralığı içinde olan bir revizyon” cevabını verdi.

2025 ENFLASYONU YÜZDE 17.5

Yılmaz, 2025 prestijiyle, enflasyonun yüzde 17.5’e inmesinin hedeflendiğini lisana getirerek, “2026’da enflasyonun yüzde 9.7 ile tek haneli düzeylere gerilemesi ve 2027’de yüzde 7’ye gerilemesi öngörülmektedir. Bu, enflasyonla çabada de kararlı bir duruş sergileyeceğini göstermektedir” diye konuştu.

BÜYÜMEYE REVİZYON

Yılmaz, artan jeopolitik tansiyonların de tesiriyle 2024’te büyümenin yüzde 3.5 olarak gerçekleşmesinin beklendiğini kaydederek, evvelki OVP’ye nazaran yüzde 0.5’lik bir aşağı taraflı revizyon olduğunu söz etti. 2025’te büyümenin yüzde 4’e ulaşmasının hedeflendiğini belirten Yılmaz, “2026 ve 2027’de büyüme oranlarının sırasıyla yüzde 4.5 ve yüzde 5.0 düzeylerine çıkması planlanıyor” dedi.

KİŞİ BAŞI GELİR 15 BİN 551 DOLAR

Bu yıl ulusal gelirin 44.2 trilyon liraya çıkmasının beklendiğini lisana getiren Yılmaz, “ cinsinden bakıldığında, ulusal gelirimizin 2024 sonunda 1 trilyon 331 milyar dolar ve kişi başına gelirimizin ise 15 bin 551 dolar olmasını bekliyoruz” dedi. Yılmaz, 2027’de ulusal gelirin 83.1 trilyon lira, dolar cinsinden de 1.8 trilyon dolara yükselmesinin hedeflendiğini belirterek, 2027’de kişi başı gelirin 20 bin 420 dolara ulaşmasının planlandığını kaydetti. 

İŞSİZLİKTE İYİLEŞME

Geçen yıl açıklanan OVP’de 2024 yılı için işsizlik oranının yüzde 10.3 olarak kestirim edildiğini anımsatan Yılmaz, “Yüzde 9.3 düzeyine gerilemesi beklenmektedir. Bu, kısmi bir düzgünleşme yaşandığını gösteriyor” dedi. 2025 işsizlik oranının yüzde 9.6 olarak öngörüldüğünü söyleyen Yılmaz, “2026 ve 2027’de işsizlik oranlarının sırasıyla yüzde 9.2 ve yüzde 8.8 düzeylerine gerilemesi beklenmektedir. OVP periyodu boyunca toplamda 2.3 milyon ek istihdam oluşturulması hedeflenmektedir” diye konuştu.

CARİ AÇIK DÜŞECEK

Yılmaz, bu yıl için kestirim edilen yüzde 3.1’lik cari açığın ulusal gelire oranının yıl sonunda yüzde 1.7’ye düşmesinin beklendiğini belirterek, “Bu değerli düşüş, Türkiye’nin ekonomik yapısında başlayan dönüşüm ve dış ticaret siyasetindeki stratejik değişimlerin bir sonucudur. 2025’te cari süreçler açığının ulusal gelire oranının yüzde 2 düzeyinde olması öngörülmektedir. Bu periyotta, ihracatta çeşitliliğin artması ve güç maliyetlerindeki düşüşler, cari süreçler açığının güzelleştirilmesine yardımcı olacaktır. 2026 ve 2027’de, cari süreçler açığının ulusal gelire oranının sırasıyla yüzde 1.6 ve yüzde 1.3 düzeylerine gerilemesi hedeflenmektedir” diye konuştu. Bu yıl ihracatın 264 milyar dolara yükselmesi, ithalatın ise 345 milyar dolara düşmesinin beklendiğini lisana getiren Yılmaz, “Program periyodu boyunca, ihracatın kademeli olarak artarak 2027 yılı sonunda 319.6 milyar dolara ulaşması, ithalatın ise 417.5 milyar dolara çıkması öngörülmektedir” dedi.

BÜTÇE AÇIĞI YÜZDE 4.9

2024’te bütçe açığının bu yıl bütçede öngörülen yüzde 6.4’lük maksadın altında, ulusal gelire oranla yüzde 4.9 seviyesinde gerçekleşmesinin beklendiğini söyleyen Yılmaz, bütçe açığının, 2025’te yüzde 3.1 olmasının hedeflendiğini söyledi.

ASGARİ FİYAT DEZENFLASYON SÜRECİYLE UYUMLU OLACAK

2025-2027 periyoduna ait OVP Resmi Gazete’de dün yayımlandı. Birtakım siyasetler şöyle:

– Fiyatlar, enflasyon gayeleriyle uyumlu artırılacak.

– Ücret-fiyat sarmalının önlenmesine yönelik taban fiyat artışlarının dezenflasyon süreciyle ahengi gözetilecek.

– Fiyatlamadaki bozulmaların giderilmesi için geriye dönük endeksleme sistemi azaltılacak.

– Ziraî eserlerin alım fiyatları, kamu maliyesine tesirleri, piyasa dinamikleri ve program gayeleri dikkate alınarak belirlenecek.

– Kısa ve uzun periyotlu tüm gayrimenkul kira kontratlarının muhakkak bir standartta dijital platforma transferi tamamlanacak.

– İşgücü piyasasının gereksinimleri, bayan erkek fırsat eşitliği ve iş-özel hayat istikrarını gözeten düzenlemeler yapılacak.

– büyümesindeki çok artış ve daralmaları azaltmak için döngüsel sermaye tamponu düzenlemesi etkin olarak uygulanacak.

– Kredi kartı limitlerinin gerçek gelirle ahengini artırmak maksadıyla, SGK kapsamında toplanan data setleri ile Risk Merkezi data setlerinin entegrasyonu sağlanacak.

– İcra ve iflas mevzuatı günümüz koşulları göz önüne alınmak suretiyle güncellenecek.

ERDOĞAN: İNANCIMIZ VE DAYANAĞIMIZ TAM

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan da Orta Vadeli Programa (OVP) ait, “OVP’ye itimadımız ve dayanağımız tamdır” açıklaması yaptı. Toplumsal medya hesabından paylaşım yapan Erdoğan, şu sözleri kullandı: “Türkiye iktisadı için büyük değer arz eden 2025-2027 OVP’nin ülkemiz ve milletimiz için hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum. Bir yandan enflasyonla kararlı bir halde gayret ederken, öbür yandan yatırımı, üretimi, istihdamı, ihracatı ve büyümeyi önceleyen; tarımı, endüstriyi, yüksek teknolojiyi, turizmi ve birçok farklı kesimi güçlendirecek olan OVP’ye itimadımız ve dayanağımız tamdır. Hükümet olarak OVP kapsamında belirlediğimiz maksatlara ulaşmak, vatandaşımızın refahını artırırken sağlam temellere dayalı ekonomimizin gelecek kuşaklarımız için de sürdürülebilirliğini temin etmek maksadıyla durmaksızın çalışmaya devam edeceğiz.”

‘NE BİR KUR KESTİRİMİ NE DE GAYEMİZ VAR’

CUMHURBAŞKANI Yardımcısı Cevdet Yılmaz, “Dalgalı kur rejiminde ne bir kur iddiamız var ne bir kur maksadımız var ne de bu türlü bir irademiz kelam konusu. Kuru temel belirleyecek olan piyasadaki arz ve talep şartlarıdır” dedi. OVP üzerinden yapılan kur iddialarının nasıl yapıldığını anlatan Yılmaz, bu yılın sonuna kadar yapılan varsayımda piyasa beklenti anketini, gelecek yıl ve ondan sonraki yıllarda da dünya enflasyonu ve Türkiye enflasyonu farkını dikkate aldıklarını anlattı.

BU YIL DOLAR KURU 33.2 LİRA

OVP’deki hesaplamalarda kullanılan yıllık ortalama dolar kuru bu yıl için 33.2 lira oldu. 2025 yılı için 42, 2026 yılı için 44.4 ve 2027 yılı için de 46.9 lira oldu.

10 AYLIK PROGRAM 900 BİN İSTİHDAM ARTIŞI GETİRECEK

ÇALIŞMA ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, haftada 3 gün kamu kurumlarında çalışılmasını öngören istihdama ahenk programıyla istihdamda 900 bin civarında artış sağlanacağını söyledi. Bu programda ağaçlandırma, çocuk bakımı üzere alanlarda çalışılacak, günlük cep harçlığı da 566 lira olacak, fakat programa katılanlar 10 aydan fazla çalışamayacak.

ŞİMŞEK’TEN ‘HEDEF ENFLASYON’ MESAJI

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yönetilen ve yönlendirilen fiyat artışlarının gaye enflasyonla uyumlu olacağını kaydederek, bunun programın temellerinden olduğunun ve dezenflasyonu desteklediğinin altını çizdi. 2025 yılında “ücretler gaye enflasyona mı, gerçekleşen enflasyona nazaran mi belirlenecek” sorusuna ise toplantıda karşılık verilmezken, Şimşek, gelirler siyasetinin da 2025 yılında daha destekleyici olacağını bildirerek, maliye siyasetinin dezenflasyona çok güçlü takviye sağlayacağını söyledi.

Şimşek, OVP toplantısında soruları yanıtlarken, son 1 yıldır direkt vergilerin hissesini artırmak yani vergide adaleti sağlamak için değerli adımlar attıklarını ve atmaya devam ettiklerini lisana getirdi. Şimşek, “Önümüzdeki periyotta de vergide adaleti sağlamaya yönelik, bilhassa kimi istisnaların gözden geçirilmesi, indirimli oranların gözden geçirilmesi konusunda çalışmalarımıza daima devam edeceğiz. Rantın vergilendirilmesi konusunda çalışmalarımıza devam edeceğiz” diye konuştu.

KARAHAN: OVP İLE TCMB’NİN DURUŞU UYUMLU

Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, OVP’deki makro çerçeve ile Bankanın duruşunun uyumlu olduğunu belirterek, “Program ile bütçe açığında önemli bir gerileme öngörülüyor. Geçen yıl ulusal gelire oran olarak yüzde 5.2 olan bütçe açığının bu sene yüzde 4.9, önümüzdeki yıl yüzde 3.1 ve daha sonra da yüzde 3’ün altına inmesi bekleniyor. Bu durum dezenflasyon süreciyle uyumlu. Makro çerçeve açısından güzelleşmeye baktığımızda da bunun değerli bir kısmının harcamalardan geldiğini görüyoruz. Harcamaların ulusal gelire oranı yüzde 27’den evvel yüzde 25’e, sonra yüzde 24’e inecek. Hasebiyle makro çerçeve olarak değerlendirildiğinde programın dezenflasyon süreciyle uyumlu olduğunu değerlendiriyoruz” diye konuştu.