2026 Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nı Google doodle ile kutladı! 23 Nisan ne vakit çocuk bayramı ilan edildi? 23 Nisan’ın değeri ve manası nedir?

23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, özel günlerde kullanıcılarını şaşırtan Google’ın doodle tasarımı ile kullanıcılara hatırlatıldı. . Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu ulu başkan Mustafa Kemal Atatürk tarafından dünya çocuklarına armağan edilen bu bayram, Google’ın ana sayfasına taşındı. . Ana sayfasında Türk Bayrağı ve balon figürlerine yer veren arama motoru, 23 Nisan ile ilgili görsellere ve haberlere de kullanıcıların erişmesine imkan tanıdı. İşte, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nın tarihi ve değeri hakkında bilgiler.

23 NİSAN’IN TARİHİ

23 Nisan 1920, Türk milletinin iradesini temsil eden Birinci Büyük Millet Meclisi’nin açıldığı ve Türk halkının egemenliğini ilân ettiği tarihtir.

Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün, Büyük Millet Meclisinin açılışı ile bir arada Türk çocuklarına armağan ettiği 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, 23 Nisan 1921’de Ulusal Bayram olarak kutlanmaya başladı.

23 Nisan’ın Ulusal Bayram Addine Dair Kanun, Birinci Büyük Millet Meclisi’nin açılışından tam bir yıl sonra, 23 Nisan 1337 (23 Nisan 1921) yılında kabul edildi, kanun 2 Mayıs 1337’de (2 Mayıs 1921) ise Ceridei Resmiye’de (Resmi Gazete) yayımlanarak yürürlüğe girdi.

İki unsurdan oluşan kanunun birinci unsurunda, “Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin birinci yevmi küşadı olan 23 Nisan günü ulusal bayramdır.”, ikinci hususunda ise “Tarihi kabulünden muteber olan işbu kanunun icrasına Büyük Millet Meclisi memurdur.” sözü yer alıyor.

23 NİSAN NE VAKİT ÇOCUK BAYRAMI İLAN EDİLDİ?

23 Nisan, birinci sefer 1921’de çıkarılan bir kanunla “Hâkimiyet-i Ulusala Bayramı” ilan edilmiştir. Bu, Türkiye Cumhuriyeti’nin birinci ulusal bayramıdır. Bu bayram yurdun birçok yerinde resmi ve özel kuruluşların, halkın ve öğrencilerin iştirakiyle coşkuyla kutlanmıştır. 1922’de Ankara’daki 23 Nisan kutlamalarına öğrencilerin de katılması farklı bir coşku yaratmış bunun üzerine “Mustafa Kemal’in de desteğini alan Himaye-i Etfal Cemiyeti yöneticileri, 23 Nisan 1923’te cemiyet ismine yardım toplamaya başlamışlardır.” Yetim ve öksüz çocuklar için kurulan bir cemiyetin 23 Nisanlarda yardım toplamaya başlaması ve yardım hedefli rozetlerin çocuklar tarafından satılması 23 Nisan’da çocukları daha da ön plana çıkarmıştır. “Reisi Cumhur Mustafa Kemal Paşa’nın da bu faaliyetlere takviye vermesi ile” 23 Nisan 1925 yılında “çocuk günü” olarak, 1926’dan itibaren ise “çocuk bayramı” olarak görülmeye başlanmıştır. 23 Nisanlar resmi olarak “Hâkimiyet-i Ulusala Bayramı” ismiyle kutlanmaya devam etse de fiilen “çocuk bayramı” olarak da kutlanmıştır. Hükümet, 23 Nisan 1923 “Hâkimiyet-i Ulusala Bayramı” kutlamalarında protokolde Himaye-i Etfal Cemiyet-i Lideri Dr. Fuat Bey’e yer vererek, cemiyete, çocuklara ve fiilen kutlanan bu çocuk bayramına ne kadar çok değer verdiğinin göstermiştir. 1924’ün 23 Nisan kutlamalarında Himaye-i Etfal Cemiyeti’ni, yani bir manada çocukları Atatürk’ün eşi Latife Hanım temsil etmiştir.

İLK ÇOCUK BAYRAMI KUTLAMALARI 1927 YILINDA BAŞLADI

İlk kapsamlı “çocuk bayramı” kutlamaları 1927 yılında yapılmıştır. Himaye-i Etfal Cemiyeti, 1927’deki 23 Nisan Çocuk Bayramı kutlamalarına büyük ihtimam göstermiştir. Cemiyetin seçtiği dört kişilik bayram kutlama heyeti her şeyi en ince detayına kadar planlamıştır. O denli ki oyuncakların kullanımına ait talimatnameler ve hatta çocukların kullanacağı atlıkarıncanın işletilmesine ait 10 unsurluk bir tamim bile hazırlamıştır. “Gürbüz Türk Çocuğu” mecmuasının 23 Nisan 1927 tarihli sayısı “Çocuk Gününe Mahsus Olağanüstü Nüsha” ismiyle yayınlanmıştır. Bu sayıda Himaye-i Etfal Cemiyeti’nin çocuk davası hakkında bilgiler, yurtta çocuk bayramının nasıl kutlanacağına ait açıklamalar ve fotoğraflar yer almıştır. Himaye-i Etfal Cemiyeti’nin 23 Nisan 1927 Çocuk Bayramı kutlamaları için hazırladığı programa nazaran süslü arabalarla ve bando eşliğinde çocuk sarayına götürülen çocuklar, oyun bahçesinde ve merasim alanında gönüllerince eğlenmişlerdir. Ayrıyeten gece de çocuklar için fener alayı, müsabakalar, stant, müsamere ve çeşitli cümbüşler düzenlenmiş ve klasik hale getirilen çocuk balosu yapılmıştır. Bu baloda çocuklar için oyuncaklar, yiyecekler hazırlanmış, çocuklar da şiirler ve marşlar okuyarak çeşitli dans şovları yapmıştır. Öğrenciler de okullarında sınıflarını bayraklarla, süslerle donatmış, merasimlerde şiirler ve marşlar okuyup devlet büyüklerini ziyaret etmişlerdir. Yalnızca Ankara’da değil başka vilayetlerde de misal programlar düzenlemiştir.

BUGÜNÜN ÇOCUKLARI YARININ BÜYÜKLERİ

Atatürk çocuk bayramlarında Türk Ocağı binalarını, Halkevlerini ve Gazi Orman Çiftliği’ni çocuk şenliklerine ayırmıştır. 1927 yılı çocuk bayramı münasebetiyle Gazi Orman Çiftliği’nde ziyafetler verilmiş, çocuk bahisli piyes, temsil ve şovlar hazırlanıp Halkevlerinde gösterilmiştir. 22 Nisan 1927’de Himaye-i Etfal Cemiyeti’nin, Hâkimiyet-i Ulusala ve Milliyet gazetelerinde yayımlanan bildirisinde şöyle denilmiştir: “Büyük Gazimiz çocuklarımızın 23 Nisan Bayramı’nı daha gururlu, daha sevinçli geçirmelerine vesile olacak büyük bir jestte bulunmuşlardır. Mustafa Kemal Paşa arabalarından birini merasimlerde çocuklara tahsis etmiş ve Cumhurbaşkanlığı bandosunun çocuk sarayında, çocuk bayramı için vazife yapmasını sağlamıştır. Şimdiye kadar Türk çocukları, devletin üst seviye yöneticilerinin hiçbirinden bu derece şefkat ve sahiplenme görmediklerinden bu saadete nail olan çocuklarımız ne kadar övünse ve sevinse yeridir.” 1927’deki 23 Nisan Çocuk Bayramı kutlamalarına büyük ilgi gösteren Atatürk, o gün yalnızca bir arabasını ve Riyaset-i Cumhur Orkestrası’nı çocuklara tahsis etmekle kalmamış, o gece Ankara Evkaf Oteli’nde düzenlenen Himaye-i Etfal Cemiyeti Balosu’na da katılarak çocuklara ve 23 Nisan Çocuk Bayramı’na ne kadar çok ehemmiyet verdiğini göstermiştir. O baloda çocuklara 10.000 lira yardım toplanmıştır.

“BEN ÇOCUK HAFTASINI, ÇOCUKLARA HÜRMET EDİLMESİNİ TEMİN İÇİN MEYDANA GETİRDİM”

Cumhurbaşkanı Atatürk üzere Başbakan İsmet Paşa da 23 Nisan Çocuk Bayramı’na ilgi göstermiştir. İsmet Paşa, ziyaret etmek için köşklerine gelen çocukları tebrik ederek kendilerine sıhhat ve afiyet temenni etmiştir. 1926’dan beri ülkenin her tarafında çok coşkulu merasimlerle kutlanan çocuk bayramı 1929’da çocuk haftası ismiyle 7 güne çıkarılmıştır. Benoit Mechin, “Kurt ve Pars” isimli yapıtında Atatürk’ün, “Ben çocuk haftasını, çocuklara hürmet edilmesini temin ve onların zaafından yararlanarak çok sefer yapıldığı üzere onlara eziyet ve hayvan üzere muamele edilmesini önlemek için meydana getirdim. Bu tedbirim, milletin geleceğine karşı gösterilen bir hürmet olarak görülmelidir.” dediğini aktarmıştır. Maarif Teşkilatı da çocuk haftası aktiflikleri çerçevesinde okulları tatil ederek tüm öğrencilerin kutlamalara katılmasını sağlamıştır.

23 Nisan 1929’da öğlenden sonra Ankara Palas’ta verilen çocuk balosuna Cumhurbaşkanı Atatürk, TBMM Başkanı Kazım Paşa, Başbakan İsmet Paşa ve Bakanlar Kurulu üyeleri katılmıştır.

Arşiv dokümanları de Hükümetin 23 Nisan Çocuk Bayramlarına çok ehemmiyet verdiğini kanıtlamaktadır. Örneğin, 7 Nisan 1932 tarihinde, “Çocuk Bayramı sebebiyle Nisan’ın 20’sinden 30’una kadar mektup ve telgraflara şefkat pulu yapıştırılması hakkında kanun layihası” hazırlanmıştır. 8 Nisan 1936 tarihinde, “23 Nisan Çocuk Bayramı münasebetiyle Halkevlerinin çocuklarla ilgili konferanslar vermesi ve müsamereler düzenlemesi.” istenmiştir. 1935’te çıkarılan 2739 sayılı “Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun”la 23 Nisan “Ulusal Egemenlik Bayramı” olarak kutlanmaya başlanmıştır. 23 Nisanlarda fiilen “çocuk bayramı” ve “çocuk haftası” da kutlanmaya devam etmiştir. 1935’ten sonra resmen “23 Nisan Ulusal Egemenlik Bayramı ve Çocuk Haftası” sözü kullanılmıştır.