Mesai saatleri değişikliği son durum 2024: Çalışma saatleri değişecek mi? Mesai saatleri kısalıyor mu, 35 saat olacak mı?

Mesai saatleri kısalacak mı sorusu gündemde öne çıkan başlıklar ortasında. Bu bağlamda çalışma saatlerinin düşüp düşmeyeceği de çalışanlar tarafından merak ediliyor. Esnek çalışma modeli birtakım ülkelerde uygulanıyor. Bu bağlamda da ülkemizde de mesai saatlerinin tekrar düzenlenip düzenlenmeyeceği son gelişmelerle yakından takip ediliyor. Pekala Çalışma saatleri düşecek mi? Mesai saatleri değişiyor mu, kısalacak mı? İşte detaylar…

ÇALIŞMA SAATLERİ DÜŞECEK Mİ?

Hürriyet Gazetesi müellifi Noyan Doğan, kaleme aldığı yazıda şu bilgileri paylaştı:

“Okuyucular, ‘Mesai saatleri düşecekmiş, hakikat mu?’ diye soruyor, kimi okuyucular da ‘Mesai saatleri kısalırsa fiyatlar de düşer mi?’ diye merak ediyor. Doğrudur, son haftalarda mesai saatlerinin kısılacağı konusu gündemde. Hatta bu hususta kamunun taslak hazırladığı da yazılıp, söyleniyor. Tekrar söylenenlere nazaran mesai saatleri kamuda 40, özel dalda ise 35 saate düşecek.

İşin aslı, mesai konusu birinci olarak Hazine ve Mali Bakanı Mehmet Şimşek’in kamuda tasarruf paketi ile ilgili ayrıntıları açıklaması sırasında; kamuda esnek ve uzaktan çalışma modellerinin geliştirileceğini gündeme getirmesi ile konuşulmaya başlandı ve esnek ve uzaktan çalışma uygulaması, ‘Kamuda mesai saatleri kısalıyor’ üzere algılandı.

Ardından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın ücretler, iş sıhhati ve güvenliği, çalışanların refahı, çalışma mühletleri, istihdam ve işgücü piyasası uygulamalarının önümüzdeki periyotta gündemlerinde olduğunu açıklaması üzerine tekrar bahis ‘Mesai saatleri kısalıyor’ halinde yorumlandı. Şu bilgiyi de vereyim, geçen yılın sonunda mesai saatlerinin kısaltılması konusunda Meclis’e kanun teklifi de verilmişti ancak kabul görmedi.

KAMUDA 40, ÖZELDE 45 SAAT

Peki, mesai saatlerinde mevcut durum ne? İş Kanunu’na nazaran kamuda çalışma müddeti haftalık 40 saat, özel kesimde ise 45 saat. Personel statüsünde çalışanlar için bu 45 saatlik çalışma müddetinin üzerindeki her bir çalışma, fazla mesaiye girer ve fiyatlandırılır. Fiyatlandırma de, her bir saat fazla çalışma için verilecek fiyatın yüzde 50 fazlası olarak uygulanır. Örneğin, bugün için saatlik minimum fiyat 88.90 lira ve fazla çalışılan her bir saat için çalışana 133 lira ödenmelidir.

Haftalık 45 saatlik çalışma mühleti emekçi ile patronun muahedesi halinde bölünebilir. Bu müddet 6 güne de bölünebilir, 3 güne de bölünebilir; daha farklı da bölünebilir, 24 saatlik vardiyalı da çalışılabilir. Lakin haftalık çalışma mühleti aşılamaz. Sıhhat hizmetleri üzere kimi meslek kümelerinde farklı uygulamalar da olabilir. Bu bahiste Yargıtay’ın farklı farklı kararları da var lakin o hususlara girmeyeceğim.

DÜNYADA UYGULAMA NE?

Şu bilgiyi de paylaşayım; Türkiye’de, mesai saatleri Avrupa’ya nazaran daha uzun. Avrupa Birliği ülkelerinde ortalama haftalık çalışma müddeti 36.4 saatlerde ve 35 saatlik çalışma mühletine gerçek da gidiyor. ABD’de ise 35-40 saat ortasında değişiyor. Emsal biçimde Almanya’da da 35-40 saat ortasında değişiyor, İngiltere’de ise 37.5 saat. Bizde de sendikalar her platformda ve toplu iş mukavelelerinde 35 saati gündeme getiriyor. Aslında bu talepleri daha az çalışmak için değil de daha çok fazla mesai fiyatı ödenmesi maksadıyla atılan adımlar olarak da yorumlayabiliriz.

ÜCRET KONUSU GÜNDEMDE

Şimdi gelelim işin gerçeğine… Uzaktan ya da esnek çalışma üzere hususları mesai saati dışında tutuyorum; zira bugün birçok şirket bu uygulamaları zati yapıyor. Kamu da buna hazırlanıyor. İş, mesai saatinin kısalmasına gelince; bu, beraberinde günlük fiyat kavramını da gündeme getirecektir; bilhassa de imalat ve hizmet kesimlerinde. Bu da patronun kabul edeceği bir şey değildir.

Şunu net bir halde söyleyeyim, kamunun gündeminde tekrar kamuda esnek çalışma, uzaktan çalışma konusunda formül arayışları var fakat özel kesimde, mesai saatlerinin azaltılması istikametinde bir çalışma yok. Daha doğrusu, özel bölümün çalışma saatleri kamunun gündeminde olan bir bahis değil. Buradan yola çıkarak, okuyucuların, ‘mesai saati kısalıyor mu?’ sorusunun yanıtı; Hayır, kısalmıyor.”